Amatör Telsizcilik ve kablosuz haberleşme alanındaki resmi kanun, yönetmelik ve tebliğlerin makine okumasına uygun, aranabilir ve düzenli Markdown (.md) formatında barındırıldığı açık kaynaklı bir arşiv deposudur.
- Tanım
- Amaç
- Kapsam
- Dayanak
- Kurumlar ve Mevzuat Listesi
- Katkı Şekli
- İsimlendirme Biçimi
- Formatlama Biçimi
- Kullanım Şartları ve Sorumluluk Reddi
- Lisans
İşbu repo, Amatör Telsizciler ve telekomünikasyon teknolojileri alanında çalışan geliştiriciler için telsiz haberleşmesiyle ilgili dikkat edilmesi gereken yasal düzenlemeleri tek bir çatı altında toplayan bağımsız bir dijital arşivdir.
Kapsam başlığı altında anılan ulusal veya uluslararası resmi kurumlar tarafından yayınlanan dökümanların, GitHub üzerinde kolayca aranabilmesi, sürüm kontrol sistemleriyle takip edilebilmesi ve makine tarafından kolayca işlenebilmesi (machine-readable) için Markdown biçimlendirmesiyle sunulmasını hedefler.
İşbu repo'nun işletilmesi ile birlikte aşağıdaki amaçlar hedeflenilmektedir:
- Erişilebilirlik: Resmi gazete ve kurum sitelerinde dağınık halde bulunan mevzuatları tek noktada toplamak ve kolay ulaşılabilir şekilde sunmak.
- Aranabilirlik: Markdown formatının doğası itibariyle ilgili metinleri, hem insan hem de makine okuması için optimize şekilde sunmak.
- Sürdürülebilirlik: Değişen mevzuatların topluluk katkılarıyla güncellenebilmesini ve takibini kolaylaştırmak.
- Entegrasyon: Telekomünikasyon projelerinde veya Amatör Telsizcilik faaliyetlerinde işbu mevzuatların kolayca kaynak veri (dataset) olarak kullanabilmesinin önünü açmak.
İşbu arşiv, başta BTK, KEGM gibi ulusal kurumlar ve CEPT, ITU, IARU gibi uluslararası kurumlar tarafından paylaşılmış; Amatör Telsizcilik faaliyetlerini doğrudan veya dolaylı olarak etkileyen tüm kanun, yönetmelik, tebliğ, kılavuzları ve bant planlarını kapsar.
Amatör Telsizcilik faaliyetlerinin yanında Purgatoria Topluluğu'nun alakadar olduğu diğer teknolojilerin ve projelerin muhatabı olduğu mevzuatları da ayrıca barındırmaktadır.
//Bu bölüm lisans kısmında tekrar etmektedir, buraya ilgili mevzuatların yasal dayanğını yazınız.
Aşağıda Amatör Telsizcilik ve Telekomünikasyon alanında ilgili mevzuatları hazırlayan kurumlar ve Amatör Telsizciler ile Purgatoria Topluluğu'nu bağlayan mevzuatlar, etiketleriyle birlikte açıklanarak listelenmektedir.
Kurumsal Yapısı ve Tarihçesi: 1865 yılında "International Telegraph Union" adıyla kurulan ITU, günümüzde Birleşmiş Milletler'in (BM) bilgi ve iletişim teknolojilerinden sorumlu resmi ve özel bir ajansı konumundadır.
Dünya genelinde 193 üye devletin yanı sıra telekomünikasyon sektöründen yüzlerce şirket ve akademik kuruluşu bünyesinde barındıran en köklü ve en üst düzey resmi uluslararası telekomünikasyon organıdır.
İşlevleri ve Sorumlulukları: Küresel düzeyde radyo frekans spektrumunun tahsis edilmesini, uydu haberleşmesinin koordinasyonunu ve dünya çapında iletişim standartlarının belirlenmesini koordine eder.
Amatör Telsizcilik Açısından Önemi: ITU bünyesinde birkaç yılda bir düzenlenen Dünya Radyokomünikasyon Konferanslarında (WRC), üye ülkeler için küresel olarak yasal bağlayıcılığı bulunan "Radio Regulations" (Telsiz Tüzüğü) yayımlanır ve güncellenir.
Bu tüzük, dünyayı üç farklı idari bölgeye (R1, R2 ve R3) ayırarak amatör telsizcilik servisinin (Amateur Service) tanımını yapar ve küresel olarak hangi ana frekans bantlarının (örn. HF, VHF, UHF bantları) bu servise tahsis edileceğini en üst merci olarak kararlaştırır.
Yapısı ve İşleyişi: 1925 yılında Paris'te kurulan IARU, devletlerarası resmi bir ortaklık veya hükümet organı olmayıp, Dünya genelindeki Amatör Telsizcileri tek bir çatı altında toplayan sivil bir uluslararası federasyondur.
Dünya genelinde her ülkenin ulusal amatör telsiz derneği (Türkiye'de TRAC - Telsiz Radyo Amatörleri Cemiyeti gibi) IARU'nun birer üyesidir. ITU'nun bölge yapısına paralel olarak R1, R2 ve R3 şeklinde üç idari bölgeye ayrılmıştır.
İşlevleri ve Sorumlulukları: Temel misyonu, amatör ve amatör uydu servislerinin haklarını küresel düzeyde savunmak ve frekans tahsislerinin korunmasını sağlamaktır. ITU nezdindeki toplantılara ve WRC süreçlerine gözlemci statüsünde katılarak amatör telsiz camiasının çıkarlarını doğrudan savunur.
Amatör Telsizcilik Açısından Önemi: Tamamen sivil bir otorite olarak bölge bazlı detaylı "Bant Planları", teknik el kitapları (handbooks) ve operasyonel kılavuzlar yayımlar. Bu kılavuzlar sayesinde dünya genelindeki telsiz amatörlerinin birbirini parazitlerle rahatsız etmeden, ortak centilmenlik ve teknik kurallar çerçevesinde çalışmasını organize eder.
Yapısı ve İşleyişi: 1959 yılında kurulan CEPT, Avrupa ülkelerinin (Türkiye dahil) resmi haberleşme, frekans ve posta idarelerinin (regülatörlerinin) üye olduğu bölgesel ve hükümetler arası bir işbirliği platformudur.
Kuruluş amacı, Avrupa genelinde telekomünikasyon politikalarını, teknik standartları ve spektrum yönetimini harmonize etmek (birbiriyle uyumlu hale getirmek) ve ortak kararlar üretmektir.
İşlevleri ve Sorumlulukları: ITU tarafından küresel düzeyde çizilen ana çerçeveyi temel alarak Avrupa bölgesine özel daha spesifik, ortak uyum kuralları ve tavsiye kararları (Recommendations) geliştirir.
Amatör Telsizcilik Açısından Önemi: Telsiz amatörleri için en büyük katkısı, ülkeler arası lisans denkliğini ve serbest dolaşımı sağlayan düzenlemelerdir.
Özellikle CEPT T/R 61-01 (CEPT Radyo Amatör Lisansı) kararı sayesinde, üye bir ülkeden (örneğin Türkiye'den) A Sınıfı Amatör Telsizcilik Belgesi alan bir operatör, diğer bir CEPT üyesi ülkeye seyahat ettiğinde yerel makamlardan ek bir izin veya belge almaksızın, o ülkenin kuralları dahilinde telsiz cihazı işletebilmektedir.
Yapısı ve İşleyişi: Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisindeki en üst elektronik haberleşme, telekomünikasyon ve frekans regülatörüdür (düzenleyici ve denetleyici üst kuruldur). Doğrudan Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile ilişkili olup, kamu tüzel kişiliğine ve idari-mali özerkliğe sahip bir bağımsız idari otorite statüsündedir.
İşlevleri ve Sorumlulukları: Türkiye'nin ulusal frekans spektrumunu planlar, tahsis eder ve denetler. Ticari GSM operatörlerinden uydulara, askeri ve sivil telsiz ağlarından amatör sistemlere kadar tüm elektromanyetik spektrumun yasal çerçevesini belirler.
BTK; ITU, CEPT ve benzeri diğer uluslararası kuruluşların kararlarını, tüzüklerini ve standartlarını dikkate alarak bunları iç hukuka entegre eder.
Amatör Telsizcilik Açısından Önemi: Türkiye'deki amatör telsizcilik faaliyetlerinin yasal sınırlarını çizen "Milli Frekans Planı"nı ve "Özel Telsiz Sistemleri Yönetmeliği gibi mevzuatları hazırlar ve yürürlüğe koyar. Türkiye'deki Amatör Telsizcilerin yasal olarak kullanabileceği frekans aralıkları, çıkış güçleri (Watt sınırları), cihaz standartları ve teknik kriterler tamamen BTK'nın yayımladığı bu ulusal mevzuatlarla yasal bir çerçeveye bağlanır.
Yapısı ve İşleyişi: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'na bağlı, Kamu İktisadi Kuruluşu (KİK) statüsünde faaliyet gösteren tüzel kişiliğe sahip bir devlet kurumudur.
Asıl misyonu Türk denizlerinde seyir emniyeti, kılavuzluk, tahlisiye (kurtarma) ve kıyı telsiz istasyonlarının işletilmesi olsa dahi, kanun ve yönetmelikler çerçevesinde sivil ve Amatör Telsiz işlemlerinin sahadaki operasyonel süreçlerini yürütmekle de görevlendirilmiştir.
İşlevleri ve Sorumlulukları: BTK, kural koyucu ve düzenleyici makam iken; KEGM, bu kuralları sahada bizzat işleten ve vatandaşa ulaştıran uygulamacı ve icracı organ konumundadır.
Amatör Telsizcilik Açısından Önemi: Türkiye'deki Amatör Telsizcilik Sınavlarını* organize etmek, sınavları gerçekleştirmek ve denetlemek KEGM'nin sorumluluğundadır. Sınavı kazanan kişilere resmi Amatör Telsizcilik Belgesi düzenlenmesi, telsiz istasyon izinlerinin verilmesi ve her amatör telsizciye özgü olan uluslararası çağrı işaretlerinin (TA, TB, TC, YM vb. önekli işaretler) resmi tahsisi ile sicil takibi tamamen KEGM Telsiz İşletme Müdürlüğü tarafından icra edilmektedir.
*Günümüzde işbu sınavlar Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından yapılmaktadır.
Tarih: 2010/02/03 ID: PRG-RRS-KEGM-ATSBY Dosya: KEGM-Amator-Telsizcilik-Sinav-ve-Belgelendirme-Yonetmeligi.md Durum: Konu: İlgi:
İşbu arşivin güncel tutulması ve daha kapsamlı hale getirilmesi için topluluk katkıları elzemdir. Katkıda bulunurken lütfen aşağıdaki şartları göz önünde bulundurunuz:
- Alaka Düzeyi: Depoya yüklenecek veya güncellenecek olan yasal metinler, doğrudan Purgatoria Topluluğu'nu veya Amatör Telsizcileri ilgilendirir nitelikte, telsizcilik faaliyetleri ve frekans planlamaları ile ilişkili olmalıdır.
- İçerik Bütünlüğü: Resmi mevzuat dosyalarının içeriği kesinlikle değiştirilmemelidir. Metin üzerinde kişisel yorumlar, eklemeler veya çıkarma işlemleri yapılamaz. Belge, aslına tamamen sadık kalınarak aktarılmalıdır.
- Format ve Dil: Belgeler, 8. Formatlama Biçimi başlığında açıklandığı şekilde; sadece makine okumasına optimize şekilde (başlıklar, listeler ve tablolar Markdown standartlarına uygun olarak) biçimlendirilmeli ve yayınlandığı orijinal dilde
.mddosyası olarak depoya gönderilmelidir. - İsimlendirme: Belgeler, 7. İsimlendirme Biçimi başlığında bahsedildiği şekilde düzenlenerek yüklenmelidir.
Repo'nun sürdürülebilirliği, insanlar tarafından kolay okunabilirliği ve web tarayıcılarında sorunsuz çalışabilirliğini sağlamak üzere aşağıda sıralanan isimlendirme kurallarına uyulmalıdır:
- Kurum İsimlerinin Yazımı: Tüm kurumların isimleri sadece kabul gören kısaltmaları ile yazılmalıdır.
- Mevzuat İsimlerinin Yazımı: Mevzuat isimlerinde her kelimenin sadece ilk harfi büyük yazılmalıdır.
- Separatör Kullanımı: Kati surette boşluk karakteri kullanılmamalı, bunun yerine her zaman tire (
-) işareti kullanılmalıdır. - Türkçe Karakterlerden Yazımı: Türkçe karakterler (ç, ğ, ı, ö, ş, ü) dosya isimlerinde kullanılmamalı, ASCII muadilleri tercih edilmelidir.
Repo'daki yasal metinlerin hem insanlar tarafından rahatça okunabilmesi hem de yazılımlar ve yapay zeka modelleri tarafından tutarlı bir şekilde ayrıştırılabilmesi (parsing) için belirli biçimlendirme standartlarına uyması elzemdir.
Mevzuat belgelerini biçimlendirirken uygulanması gereken kurallar şunlardır:
- Dosya Formatı: Tüm mevzuat belgeleri kati surette
.md(Markdown) uzantılı dosya formatında oluşturulmalıdır. - Çeviri: Belgelerin yazıldığı orijinal dil üzerinde (Türkçe resmi metinler Türkçe, uluslararası metinler ise İngilizce vb.) herhangi bir tasarrufta bulunulmamalı; çeviri, sadeleştirme veya uyarlama yapılmadan aslına uygun aktarılmalıdır.
- Başlık Hiyerarşisi: Mevzuat dokümantasyonunda kullanılan yapısal birimler, Markdown üzerinde aşağıda açıklanan başlık seviyeleri ile eşleştirilmelidir:
- Kısım ve Bölümler: Mevzuattaki ana yapısal bölümler, (Örn: BİRİNCİ BÖLÜM)
##(H2) başlığı ile yazılmalıdır. - Ayrımlar ve Başlıklar: Bölüm altındaki daha küçük alt kırılımlar (ayrımlar) veya ana madde başlıkları (Örn: Tanımlar)
###(H3) başlığı ile belirtilmelidir. - Alt Başlıklar: Gerekmesi durumunda daha alt seviyedeki konu başlıkları
####(H4) başlığı ile tanımlanmalıdır.
- Kısım ve Bölümler: Mevzuattaki ana yapısal bölümler, (Örn: BİRİNCİ BÖLÜM)
- Maddeler, Fıkralar ve Bentler: Mevzuatın gövdesini oluşturan bu unsurlar kesinlikle başlık (
#,##,###) olarak biçimlendirilmemelidir. Bu yapıların yazımında şu kurallar geçerlidir:- Maddeler: Madde ibareleri ve numaraları kalın yazı (
**MADDE 1-**) şeklinde satır başında yer almalıdır. - Fıkralar: Maddelerin altındaki paragraf numaraları kalın yazı (
**(1)**) ile gösterilmelidir. - Bentler ve Alt Bentler: Harf veya sayıyla başlayan bentler (örn:
**a)**veya**1)**) kalın yazılarak satır içerisine yerleştirilmelidir.
- Maddeler: Madde ibareleri ve numaraları kalın yazı (
-
Resmi Geçerlilik: Bu repo'da yer alan metinler bilgilendirme ve kolay erişim amaçlıdır. Buradaki dökümanlar hiçbir şekilde hukuki bir tavsiye niteliği taşımamakla birlikte yasal bir bağlayıcılığı bulunmamaktadır. Resmi süreçlerde her zaman ilgili devlet kurumunun resmi web sitesindeki en güncel metinler referans alınmalıdır.
-
Biçimlendirme Hataları: Belgelerin taranmış dökümanlardan, internet sitelerinden veya PDF'lerden Markdown (.md) formatına dönüştürülmesi işlemleri gönüllüler tarafından yapıldığından; dönüştürme esnasında karakter hataları, eksik paragraflar, yazım veya tablo kaymaları meydana gelmiş olabilir. Dökümanların doğruluğunu kontrol etmek kullanıcının kendi sorumluluğundadır.
-
Güncellik Durumu: Mevzuatlar zaman içerisinde resmi kurumlar tarafından güncellenebilir veya yürürlükten kaldırılabilir. Bu depodaki dosyalar güncelliğini yitirmiş olabilir; dökümanların en güncel hallerini kontrol etmek kullanıcının kendi sorumluluğundadır.
Bu depoda yapılan tüm derleme, Markdown biçimlendirmesi ve ek açıklamalar Creative Commons CC0 1.0 Evrensel (Kamu Malı Adanması) lisansı ile lisanslanmıştır.
Depodaki dökümanları ve kod yapısını ticari veya ticari olmayan amaçlarla, herhangi bir izin almaksızın ve atıfta bulunma zorunluluğu olmaksızın kopyalayabilir, değiştirebilir, dağıtabilir ve yeniden yayınlayabilirsiniz.
Ancak, resmi devlet belgelerinin asıllarının zaten doğası gereği kamu malı olduğunu ve bu lisansın sadece bizim oluşturduğumuz biçimlendirme ve yapısal çalışmalar üzerinde geçerli olduğunu unutmayınız.